Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 12

Chọn hướng đi
sau lớp 12

Hiểu mình – Hiểu đường – Hành động

1 tiết (45 phút)  •  Lớp 12A8

Nội dung tiết học

Năm chặng để chọn hướng đi cho mình

1Giải câu đốNhận ra các hướng đi phổ biến sau lớp 125 phút
2Hiểu mìnhXác định sở thích, điểm mạnh và điều kiện của bản thân10 phút
3Hiểu đườngTìm hiểu và so sánh bốn con đường10 phút
4Tư vấn cho bạnDùng ba tiêu chí để giúp bạn trong tình huống thật10 phút
5Lập kế hoạchViết ra 3 việc cụ thể sẽ làm trong học kỳ này8 phút

Kết thúc tiết học, mỗi em có trong tay một bản hiểu mình, một bản đồ các con đường và một kế hoạch hành động.

Hoạt động 1 • Khởi động • 5 phút

🧩 Câu đố: đó là con đường nào?

1

Học 4 năm, có ngành tới 6 năm, ở giảng đường và thư viện. Ra trường nhận bằng cử nhân, kỹ sư, bác sĩ…

?🎓 Đại học
2

Học 2 – 3 năm, vừa học lý thuyết vừa thực hành ở xưởng, phòng máy. Học xong có thể đi làm hoặc liên thông lên đại học.

?🏫 Cao đẳng
3

Học vài tháng đến 2 năm một nghề cụ thể: sửa xe, điện lạnh, nấu ăn, làm tóc… Có tay nghề là có việc làm.

?🛠 Học nghề, Trung cấp
4

Cần hộ chiếu, vali và ngoại ngữ. Học ở một đất nước khác, xa nhà nhưng mở ra thế giới rộng hơn.

?🌏 Du học
5

Không vào giảng đường mà đi làm ngay sau tốt nghiệp, có thu nhập sớm; làm trong nước hoặc theo hợp đồng ở nước ngoài.

?💼 Đi làm ngay, XKLĐ
Khởi động • Kết luận

Không có con đường “tốt nhất” cho tất cả, chỉ có con đường hợp nhất với mình

Để biết đường nào hợp với mình, em cân nhắc ba điều:

❤ THÍCHViệc mình hứng thú, làm không thấy chán
+
💪 GIỎIMôn học, kỹ năng mình đang làm tốt hoặc có thể rèn thêm
+
🏠 ĐIỀU KIỆNTài chính gia đình, ý kiến cha mẹ, sức khỏe, nơi ở

Ba điều này trùng nhau càng nhiều, lựa chọn càng chắc chắn.

Hoạt động 2.1 • Hiểu mình • 10 phút

🧭 Phiếu 1: Em thích làm những việc gì?

①Tích ✓vào những câu đúng với em. Phiếu có 6 nhóm R – I – A – S – E – C, mỗi nhóm 3 câu.
②Cộng điểmĐếm số câu đã tích của từng nhóm và ghi vào cột “Số câu”.
③Chọn mãLấy 2 nhóm có số câu nhiều nhất, ghép thành mã 2 chữ cái của em.

Ví dụ: em tích 3 câu ở nhóm A, 2 câu ở nhóm I, 1 câu ở nhóm S → mã của em là A – I (thích sáng tạo và tìm tòi).
Sau đó em ghi 2 điều mình giỏi, điều kiện của mình và hướng đi em đang nghĩ tới.

Hiểu mình • Sáu nhóm sở thích (Holland)

Mã của em nói lên điều gì?

R

Kỹ thuật – Thực hành

Thích: làm bằng tay, sửa chữa, vận hành máy móc.
Ngành: cơ khí, điện, xây dựng, ô tô.

I

Nghiên cứu – Tìm tòi

Thích: hỏi “vì sao”, giải bài toán khó, phân tích.
Ngành: CNTT, y – dược, khoa học.

A

Nghệ thuật – Sáng tạo

Thích: vẽ, viết, thiết kế, nghĩ ý tưởng mới.
Ngành: thiết kế, kiến trúc, truyền thông.

S

Xã hội – Giúp đỡ

Thích: lắng nghe, hướng dẫn, giúp đỡ người khác.
Ngành: sư phạm, tâm lý, điều dưỡng.

E

Quản lý – Thuyết phục

Thích: dẫn dắt, tổ chức, thuyết phục, đặt mục tiêu.
Ngành: kinh doanh, marketing, tài chính.

C

Quy củ – Tỉ mỉ

Thích: sắp xếp ngăn nắp, làm việc với số liệu, quy trình.
Ngành: kế toán, thống kê, hành chính.

Mã Holland cho biết em thích gì. Để chọn ngành, em còn phải xét em giỏi gì và điều kiện của mình. Mỗi người thường có 2 – 3 nhóm nổi trội.

Hoạt động 2.2 • Hiểu đường • 10 phút

🧩 Mỗi nhóm tìm hiểu một hướng đi

Nhóm 1
🎓 Đại học
Nhóm 2
🏫 Cao đẳng – Trung cấp – Học nghề
Nhóm 3
🌏 Du học
Nhóm 4
💼 Đi làm ngay – XKLĐ

Phiếu 2, phần A – nhóm trả lời 4 câu hỏi:

⏳Học hoặc làm trong bao lâu?
🚪Vào bằng cách nào?
👤Hợp với người thế nào?
⚠️Cần cân nhắc điều gì?

Nhóm thảo luận 4 phút rồi cử 1 bạn báo cáo trong 1 phút. Khi các nhóm khác báo cáo, mỗi em ghi ý chính vào bảng so sánh (phần B) trên phiếu.

Hiểu đường • Thẻ thông tin

Thông tin bốn con đường

⏳ Thời gianThường 4 năm; có ngành 5 – 6 năm
🚪 Vào bằng cách nàoXét tuyển theo đề án của từng trường
👤 Hợp vớiThích học chuyên sâu, nghiên cứu
⚠️ Cần cân nhắcHọc phí, điểm chuẩn, áp lực học
⏳ Thời gianSơ cấp < 1 năm • TC 1–2 • CĐ 2–3 năm
🚪 Vào bằng cách nàoXét học bạ / tốt nghiệp theo từng trường
👤 Hợp vớiThích thực hành, muốn có nghề sớm
⚠️ Cần cân nhắcChọn trường uy tín, có liên kết doanh nghiệp
⏳ Thời gianTùy chương trình và quốc gia
🚪 Vào bằng cách nàoHồ sơ, ngoại ngữ, tài chính hoặc học bổng
👤 Hợp vớiCó định hướng rõ, chủ động
⚠️ Cần cân nhắcChi phí cao; tránh môi giới thiếu uy tín
⏳ Thời gianĐi làm ngay; XKLĐ theo hợp đồng
🚪 Vào bằng cách nàoTìm việc, hoặc qua doanh nghiệp được cấp phép
👤 Hợp vớiCần tự lập sớm, muốn có kinh nghiệm
⚠️ Cần cân nhắcKiểm tra giấy phép; nên học thêm nghề
Hiểu đường • Chốt

So sánh bốn con đường

🎓 Đại học🏫 CĐ – TC – Nghề🌏 Du học💼 Đi làm – XKLĐ
⏳ Thời gian4 – 6 năm1 – 3 nămTùy chương trìnhLàm ngay
👤 Hợp vớiThích học chuyên sâuThích thực hànhCó định hướng, ngoại ngữCần tự lập sớm
⚠️ Cân nhắcHọc phí, điểm chuẩnChọn trường uy tínChi phí caoGiấy phép, học thêm

Các con đường không đóng cửa nhau: cao đẳng có thể liên thông lên đại học; đi làm vẫn có thể học tiếp.

Hoạt động 3 • Luyện tập • 10 phút

📮 Tư vấn cho bạn: bốc thăm tình huống

Mỗi nhóm bốc một phiếu, thảo luận 4 phút và ghi câu trả lời cho 4 câu hỏi.

Đại diện nhóm bốc thăm một phiếu tình huống.

Luyện tập • Chốt

Tình huống nào cũng có nhiều phương án

Linh: thiết kế hay kế toán?

  • Thích và có khiếu thiết kế: nên làm bộ sản phẩm và tìm hiểu cơ hội việc làm của ngành.
  • Phương án gần: truyền thông, marketing; hoặc học kế toán và giữ thiết kế làm thế mạnh riêng.
  • Trao đổi với bố mẹ bằng thông tin và sản phẩm thật, không tranh cãi.

Nam: CNTT và khó khăn kinh tế

  • Chọn trường công lập có học phí thấp, săn học bổng, vay tín dụng sinh viên.
  • Học cao đẳng CNTT rồi liên thông lên đại học.
  • Vừa học vừa làm bán thời gian; tự học trực tuyến miễn phí để có kỹ năng sớm.
Hoạt động 4 • Vận dụng • 8 phút

📝 Phiếu 3: viết 3 việc em sẽ làm

Một việc làm được khi nó đủ ba điều:

Cụ thểNói rõ làm việc gì
+
Có hạn chótNói rõ làm xong khi nào
+
Kiểm tra đượcXong thì có kết quả nhìn thấy
✘ Chưa tốt

“Cố gắng học giỏi hơn.”

Không rõ việc gì, không có hạn, không biết đã xong chưa.
✔ Tốt

“Đọc đề án tuyển sinh của trường X và ghi 1 trang tóm tắt – hạn 30/11.”

Rõ việc, có hạn, có sản phẩm kiểm tra được.

Viết xong, em đổi phiếu với bạn cùng bàn. Bạn tích ✓ nếu việc đạt cả ba điều trên và góp ý nếu chưa đạt.

Tổng kết và dặn dò

Bắt đầu từ những việc nhỏ hôm nay

Chọn hướng đi không phải là chọn một lần cho cả đời. Đó là quá trình hiểu mình, hiểu đường và bắt đầu bằng những việc nhỏ làm được ngay.

  • Dán Phiếu 3 ở góc học tập và làm đúng hạn đã ghi.
  • Đưa Phiếu 1 và Phiếu 3 cho cha mẹ hoặc thầy cô xem và trao đổi.
  • Chuẩn bị cho tiết sau: tìm hiểu một ngành và một trường em đang cân nhắc (học phí, điểm chuẩn, cơ hội việc làm).
⏱00:00